Trả lời:
1- Những ai sống ở Mỹ th́ đều nhận thấy rơ điều này là chỉ có ở các giáo xứ
hay công đoàn Viêt nam ( Cali, Houston, Dallas, New Ỏrleans…) mới có hiện tương
nhiều linh mục đến đồng tế trong các lễ tang hay lễ cưới. Đây là điều bên
Việt Nam cấm, và ngay cả các giáo xứ Mỹ, Hispanic, Phi, Đại Hần cũng không có
, mà chỉ ở các giáo xứ hay Cộng Đoàn dành riêng cho giáo dân Viêt Nam mới có
mà thôi.
Tại sao lại có hiện tượng các linh mục đồng tế nhiều như vậy ở các giáo xứ Viêt
Nam ở Mỹ ?
Trước khi trả lời cho câu hỏi trên, tưởng cũng cần nói rơ thêm một lần nữa là
theo giáo luật , linh mục chỉ được phép cử hành MỘT Thánh Lễ mỗi ngày mà thôi,
trừ trường hợp có nhu cầu mục vụ chính đáng, như có đông giáo dân dự lễ trong
các ngày Chúa Nhật và lễ buộc. Trong trường hợp này, Đấng bản quyền địa phương-
cụ thể là Giám mục địa phận, có thể cho phép các linh mục trực thuộc làm 2 hay
3 lễ trong ngày để thỏa măn nhu cầu mục vụ của giáo Xứ. ( x ,Giáo luật số 905).
Linh mục cử hành Thánh Lễ mà không được phép làm 2, hay 3 Lễ trong ngày , trừ
trường hợp ngoại lệ đă nói ở trên, th́ linh mục đến đồng tế cũng phải theo luật
này để không được đồng tế 2, hay 3 lễ trong ngày mà hoàn toàn v́ lư do riêng,
chứ không phải là v́ nhu cầu mục vụ đ̣i buộc.Nghiă là không có luật ngoại lệ nào
cho phép đồng tế nhiều lần như vậy trong ngày.Chỉ có luật cấm linh mục Công
Giáo dồng tế với các thừa tác viên của các giáo đoàn chưa hiệp thông trọn vẹn
với Giáo Hội Công Giáo, ( x. giáo luật số 908)
Liên can đến câu hỏi 1, Thực tế mà nói th́ sở dĩ có nhiều linh mục đồng tế
trong các dịp lễ tang hay lễ cưới ở Mỹ là v́ hai lư do sau đây:
Linh mục có thân nhân hay hay bạn bè quen biết có người qua đời hay lễ cưới của
con em họ, nên v́ t́nh gia đ́nh hay quen biết mà phải đi đồng tế.
Ngoài lư do nêu trên, có nhiều linh mục đị đồng tế v́ được người ta mời cho có
đông linh mục trong các dịp lễ tang hay lễ cưới, v́ thân nhân muốn được hănh
diện hay khoe khoang với giáo xứ hay công đoàn.Tôi đă có lần chứng kiến trong
môt lễ có đông linh mục đồng tế, thân nhân của gia đ́nh có lễ tang, đă cầm phong
b́ đến hỏi tôi xem cha đó là ai để trao phong b́ ! Như vậy rơ ràng linh mục
kia được ai mời đến cho đông, chứ không phải v́ là thân nhân hay quen biết của
gia đ́nh có tang lễ hay lễ cưới.
Một điều đáng nói thêm là ở địa phương kia nơi có nhiều linh mục bên Viêt Nam
qua Mỹ du học và cư ngụ trong lănh thổ giáo xứ. Nên mỗi dịp có lễ tang hay lễ
cưới th́ đa số các linh mục này đều đến đồng tế , mặc dù không có liên hệ họ
hàng hay bạn bè với gia đ́nh có lễ tang hay lễ cưới ! Họ đến v́ được mời, chứ
không phải v́ liên hệ gia đ́nh hay quen biết. Lại nữa cũng ở địa phương khác,
các linh mục đă thi nhau đi đồng tế cuối tuần với 2, 3 lễ tang hay lễ cưới ở
các giáo xứ, quanh vùng.V́ các linh mục phải chạy từ xứ này sang xứ kia cho kịp
giờ lễ, nên người ta đă nói “ các cha đi sô ( show) cưối tuần như các ca sĩ đi
show tŕnh diễn hết chỗ này đến chỗ khác !
Một điều thông thường khó coi là thân nhân các lễ tang hay lễ cưới thường hay
tặng phong b́ cho các cha trước hay sau Thánh lễ. Nếu thật sự v́ thân quên th́
không cần thiết phải tặng phong b́, một tệ trạng mà linh mục cần tránh để khỏi
mang tiếng là “ đi Sô” để kiếm thêm thù lao không cần thiết cho đời sống linh
mục ở Mỹ nói riêng. Không cần thết v́ đời sống vật chất của linh mục ở Mỹ đă
được cung cấp đầy đủ hơn các linh mục ở Âu Châu hay ở Viêt Nam rất nhiều, nên
kiếm thêm tiền nhờ đi đồng tế để làm ǵ ? có nhiều tiền th́ làm sao sống tinh
thần khó nghèo của Chúa Kitô, “ Người vốn giầu sang phú quí, nhưng đă tư ư trở
nên khó nghèo v́ anh em , để lấy cái nghèo của ḿnh mà làm cho anh em trở nên
giầu có.” ( 2 Cor 8: 9)
Có sống đích thực tinh thần khó nghèo này của Chúa Kitô th́ inh mục mới có sức
thuyết phục khi giảng dạy cho giáo dân về tinh thần nghèo khó của Phúc Âm, mà
hơn ai hết linh mục phải là nhân chứng sống động bằng chính đời sống của ḿnh
trước mặt người đời. Chúa nói : “ ai có tai nghe, th́ nghe.” ( Mt 13: 43; Mc 7:
16; Lc 8: 8)
2- Có nhiều linh mục đồng tế th́ được ích lợi thiêng liêng ra sao ?
Tôi đă có dịp nói đôi lần về vấn đề này. Nay xin được nhắc lại một lần nữa là
ơn thánh Chúa ban cho ai c̣n sống hay đă qua đời hoàn toàn là nhưng không (
gratis=gratuitous) nghĩa là không thể mua được bằng tiền bạc, hay của cải vật
chất nào. Cũng không lệ thưộc vào việc có nhiều hay ít linh mục đồng tế .
Sự thật phải tin là- nếu một người khi c̣n sống- đă hoàn toàn qui hướng đời
ḿnh về với Chúa, đă thực tâm yêu mến Chúa và cố gắng sống theo đường lối của
Chúa, th́ khi chết dẫu không có ai dâng lễ và đồng tế cầu nguyện cho, th́ cũng
không hề thiệt tḥi ǵ, v́ đời sống của ḿnh đă đủ để Chúa đoái thương sau khi
chết.
Ngược lại, một người, khi c̣n sống, đă quay lưng lại với Chúa và khước từ lời
Chúa mời gọi vào dự Bàn Tiệc Nước Trời,( Mt 22: 1-14), th́ sau khi chết, dẫu có
cả trăm linh mục, giám mục, Hồng Y và ngay cả Đức Thánh Cha dâng lễ cầu cho, th́
cũng vô ích mà thôi. Ơn thánh Chúa ban không hề lệ thuộc vào có đông người làm
lễ và cầu nguyện, mà căn cứ vào chính đời sống của một người cho đến ngày ĺa
đời.
Có thêm linh mục đồng tế và đông người cầu nguyện cho th́ chỉ có ích khi linh
hồn đă ra đi trong ơn nghĩa Chúa, nhưng chưa được hoàn hảo đủ để vào ngay Thiên
Đàng, mà c̣n cần được thanh luyện ít nhiều thời gian nơi Luyên Tội. Chỉ các
linh hồn thánh đang c̣n ở nơi đây mới cần các Thánh trên Trời và người thân c̣n
sống cầu nguyện và làm việc lành để đền thay cho được sớm vào hưởng Thánh Nhan
Chúa cùng các Thánh các Thiên Thần trên Thiên Đàng. Các linh hồn này đă hết giờ
làm việc lành để tự cứu ḿnh, nên cần sự cứu giúp của các Thánh và thân nhân
c̣n sống, nguyện giúp cầu thay cho được sớm vào Thiên Đàng hưởng Thanh Nhan
Chúa đời đời.( x SGLGHCG số 1030-1032)
Như thế, cần thiết phải sống ngay lành, mến Chúa và yêu người thực sự, cùng
quyết tâm xa tránh tội lỗi trong suốt cuộc đời của ḿnh trên trần thế, th́ đó
mới chính là bảo hiểm chắc chắn cho hy vọng được cứu độ và sống đời đời với Chúa
trên Nước Trời mai sau.Cho mục đích đó, không ai có thể làm thay cho ḿnh, kể
cả việc bỏ nhiều tiền ra xin lễ đời đời trước ở các nơi buôn thần bán thánh,
trong khi chính ḿnh lại không tự cứu ḿnh bằng đời sống hoàn toàn qui hướng về
Chúa và bước đi theo Chúa Kitô là “con Đường, là sự Thật và là sự sống.” ( Ga
14: 6), th́ cũng vô ích mà thôi.
Nói rơ hơn, chính ḿnh phải lo phần rỗi cho ḿnh bằng đời sống tin, cậy, mến có
chiều xâu thực sự, c̣n việc nhờ người khác cầu nguyện thêm cho chỉ là phần phụ
mà thôi. Nói khác đi, nếu chỉ nhờ người khác làm thay, như bỏ nhiều tiền ra xin
lễ đời đời trước và nhờ các nhà Ḍng cầu nguyện cho mà được bảo đảm cho phần
rỗi của ḿnh, th́ những người giầu có sẽ vào Thiên Đàng hết, và chỉ người nghèo
không có tiền xin lễ hay nhờ người khác cầu nguyện cho mới bị thua thiệt mà
thôi ? Nhưng chắc chắn không phải vậy, v́ t́nh thương của Thiên Chúa và công
nghiệp cứu chuộc của Chúa Kitô không bao giờ có thể mua được bằng tiền bạc hay
bất cứ vật quí giá nào ở đời này. Chắc chắn như vậy.
3- Có được gom nhiều ư lễ trong một Thánh Lễ hay không ?
Ở các giáo xứ hay Công đoàn Việt Nam, người ta thường nghe rao trước lễ các ư lễ ( mass intentions) của người xin. Các ư lễ này có khi nhiều đến hai ba chục người xin.
Nói đến ư lễ - về một phương diện- là nói đến bổng lễ ( mass stipends) mà linh
mục được hưởng khi dâng Thánh Lễ. Linh mục chủ tế hay đồng tế chỉ được hưởng một
bổng lễ mà thôi, c̣n các bổng lễ khác phải nhường cho các mục đích của Giáo
quyền sở tại.( x, giáo luật số 951). Nghĩa là dủ có nhiều ư lễ được rao trong
Thánh lễ, linh mục cử hành không được phép hưởng tất cả bổng lễ của các ư lễ đó
trong môt Thánh Lễ , v́ mỗi Thánh Lễ, chỉ được hưởng một bổng lễ mà thôi, dù
bổng lễ là ít hay nhiều. ( giáo luật số 948).
Nếu linh mục muốn hưởng hết các bổng lễ th́ phải dâng lễ cho đủ số bổng lễ muốn
hưởng,. Điều này linh mục phải giải thích rơ cho giáo dân biết để người ta khỏi
hiểu lầm là linh mục đă gom các ư lễ trong một Thánh Lễ để hưởng hết mọi bổng
lễ trong các ư lễ của người xin. Đây là vấn đề lương tâm công bằng mà mọi linh
mục không thể bỏ qua để hưởng lợi theo ư riêng của ḿnh.
Sau hết,cũng cần nó thêm là khi có người xin lễ đưa một số tiền to ( 100 hay 200
đô) mà chỉ nói là để xin lễ chứ không nói rơ là xin bao nhiêu lễ, th́ linh mục
cũng buộc phải làm lễ và hưởng bổng lễ theo qui định của giáo quyền sở tại ( tử
5 đến 10 đô cho mỗi ư lề tùy mỗi Địa phận qui đinh, ( x. Giáo luật số 950).
Nhưng nếu người xin đưa số tiền to và nói rơ nói là chỉ xin một lễ th́ linh mục
được hưởng số bổng lễ trên cách hợp lư.
Ước mong các giải đáp trên thỏa măn các câu hỏi đặt ra.
Lm Phanxicô Xaviê Ngô Tôn Huấn